Mensenrechten en staatsaansprakelijkheid

We analyseren hoe Europese en internationale mensenrechtenkaders van toepassing zijn op het bestuur van geavanceerde kunstmatige intelligentie, biotechnologie en door AI ondersteunde biologische risico's.

Canal houses and boats along an Amsterdam canal at sunset

Juridische plichten tot bescherming van het leven

We analyseren hoe Europese en internationale mensenrechtenkaders van toepassing zijn op het bestuur van geavanceerde kunstmatige intelligentie, biotechnologie en door AI ondersteunde biologische risico's. Dit werk vertrekt vanuit het uitgangspunt dat catastrofale en existentiële risico's van opkomende technologieën niet louter een kwestie van beleidsvrijheid zijn, maar ook juridische plichten voor staten kunnen inhouden om leven, gezondheid, privacy, veiligheid en andere fundamentele belangen te beschermen. Relevante kaders zijn onder meer het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens, in het bijzonder de doctrine van positieve verplichtingen onder de artikelen 2 en 8, het Handvest van de grondrechten van de EU, het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten, het Kaderverdrag van de Raad van Europa inzake kunstmatige intelligentie en mensenrechten, en bredere internationale soft-law-normen met betrekking tot verantwoord technologiebestuur.

Woman wearing headphones using her phone on a train

Aantasting van fundamentele mensenrechten

Ons werk op dit gebied richt zich op het verduidelijken hoe deze mensenrechtennormen moeten worden begrepen wanneer staten reguleren, toezicht houden of anderszins reageren op AI- en biotechnologierisico's met grote gevolgen. Geavanceerde AI-systemen kunnen op verschillende manieren invloed hebben op fundamentele rechten: door drempels voor de ontwikkeling van biologische of chemische wapens te verlagen, ernstige cyber- of veiligheidsschade mogelijk te maken, overheidsinstellingen te destabiliseren of systemische risico's te vergroten die niet adequaat kunnen worden beheerd nadat de schade is ontstaan. Biotechnologie en biomanufacturing roepen vergelijkbare vragen op, waarbij technische mogelijkheden, digitale instrumenten en biologische materialen raken aan de volksgezondheid, biosecurity en pandemische paraatheid.

Aerial view of a multi-level highway interchange

Staats- en institutionele verantwoordelijkheid

Binnen dit vakgebied onderzoeken we de juridische drempels die van belang zijn voor staatsaansprakelijkheid, waaronder voorzienbaarheid, onmiddellijkheid, kennis, regelgevende capaciteit, proportionaliteit en de toereikendheid van beschermende kaders. We kijken ook naar de wisselwerking tussen mensenrechtenverplichtingen en specifiekere regimes, zoals wetgeving inzake de non-proliferatie van massavernietigingswapens, exportcontroles voor tweeërlei gebruik, EU-AI-regelgeving, productveiligheidswetgeving en nationale beginselen van bestuurs- en aansprakelijkheidsrecht. De centrale vraag is hoe bestaande doctrines uit het publiekrecht en de mensenrechten kunnen helpen bij het definiëren van verantwoord bestuur van AI- en biotechnologierisico's voordat er catastrofale schade optreedt.

Satellite view of Europe at night, city lights glowing across the continent
VOOR JURIDISCHE PROFESSIONALS

Gebruik bestaande wetgeving om catastrofale technologische risico's aan te pakken.

Wij werken samen met advocaten, academici en juridische teams die bestaande wetgeving willen inzetten voor technologische veiligheid.

VOOR FINANCIERS

Een van de krachtigste instrumenten die we nog niet volledig benutten.

Juridische interventie wordt te weinig ingezet voor technologische veiligheid. Uw steun helpt ervoor te zorgen dat het rechtssysteem voorbereid is vóór de crisis.